NEBESKI ŠTIT SA ZEMLJE
SAMOHODNI RAKETNI SISTEM PVO KUB-M/KVADRAT
POČETAK GRAĐANSKOG RATA U SFRJ

Tekst objave u potpunosti preuzet iz knjige NEBESKI ŠTIT SA ZEMLJE
SAMOHODNI RAKETNI SISTEM 2K12 KUB-M/KVADRAT koju možete poručiti klikom na sliku ispod:





RAKETNI SISTEM PVO KUB-M U REPUBLICI SRPSKOJ KRAJINI

Dana 18. maja 1992. godine, Skupština RSK usvojila je izvestan broj amandmana na Ustav RSK, stvorivši zakonsku osnovu za formiranje Srpske Vojske Krajine (SVK). SVK je od vidova imala kopnenu vojsku (KoV) i RV i PVO. Za razliku od VRS, SVK je za svoje vazduhoplovstvo zadržao nazvi ratno. Iako je RSK od 18. maja 1992. godine, pa sve do svog nestanka svoje oružane formacije nazivala vojskom, SVK se ipak ne može smatrati klasično ustrojenom vojnom formacijom poput VRS, HV ili Vojske Jugoslavije.

…………………..

Hrvatska vojska je posle dužeg primirja 22. januara 1993. godine pokrenula operaciju “Maslenica”. Dalji prodor HV zaustavila je SVK stvorena brzo izvedenom mobilizacijom i opremljena naoružanjem iz skladišta koja su bila pod kontrolom “plavih šlemova.

U VRS odlučuju da RSK pomognu u tehnici i ljudstvu. Pored borbenih aviona, koji su sa Mahovljana preleteli na Udbinu i tu je formiran detašman V i PVO VRS, iz zavoda „Kosmos“ u Krajinu upućeni su raketni sistemi PVO Kub. Za početak u Krajinu su poslata dva SLO i jedan RstON sa poslugama iz VRS.
Postepeno su za Krajinu iz VRS (tačnije iz „Kosmosa“) prebačene dve baterije raketnog sistema PVO Kub.
Ubrzo su posluge iz VRS zamenjene poslugama iz SVK. Jedna baterija je obezbeđivala aerodrom Udbina, dok je druga baterija bila raspoređena na području između Vrginmosta i Knina.
Krajiška 44. raketna brigada PVO u svom sastavu imala je divizion raketa Dvina i pomenute dve baterije RS Kub iz Srpske. Ovom brigadom komandovao je potpukovnik Ranko Dašić.




U skladu sa teritorijalnom organizacijom SVK, 1. ssrb postaje „Lička“ a 2. ssrb postaje „Dalmatinska“ baterija.
Početkom 1994. godine kompletirana je 1. ssrb, dok je krajem februara iste godine kompletirana i 2. ssrb.

Prva letelica koja je bila oborena od strane krajiške PVO bio je MiG-21 RV Hrvatske, 14. septembra 1993. godine. Naime, tog dana pukovnik Miroslav Peris dobio je zadatak da avionom MiG-21 „Osvetnik Vukovara“ ev. br. 103, pokuša onesposobiti položaj artiljerijsko-raketnih jedinica SVK. Tokom niskog leta na visini između 80 – 100 metara kako bi izbegao radare pogođen je protivavionskim topom. Peris je pokušao sebe i avion da spase penjući se na visinu od 350 metara, kada ga je pogodila raketa, koja je ispaljen iz raketnog sistema Kub-M. Perisov avion je pao u okolini sela Stipan u opštini Vrginmost.




Početkom 1994. godine 1. ssrb je kompletirana, krajem februara iste godine kompletirana je i 2. ssrb. Obe baterije su u početku bile smeštene u skladištu Golubić.

Delujući sa vatrenog položaja Tepavci 1. ssrb u 01:26 časova 2. avgusta 1994. godine (drugi izvori navode podataka 31. jul/1. avgust), raketom KUB obara ukrajinski transportni avion AN-26 registarske oznake UR-26207, koji je bio iznajmljen i prevozio je borbeni materijal za snage 5. korpusa Armije BiH (ABiH). U avionu je poginulo pet članova posade svi Ukrajinci i vazduhoplovac iz sastava ABiH. Avion je oboren u okolini Saborskog (prašuma Čorkova uvala).

Skica obaranja ukrajinskog aviona Antonov An-26 UR-26207, 2. avgust 1994. godine (Zoran Vukosavljević)




Posle obaranja aviona AN-26, 1. ssrb raspoređena je na aerodrom Udbina, a 2. ssrb je prešla na vatreni položaj Drežni Grad. Baterije su bile angažovane i u bihaćkoj operaciji u jesen 1994. godine, a uobičajeno su bile sastava sa po dva SLO i jednim RstON. Od početka razmeštaja, obe baterije stalno su i bez prekida bile u stepenu pripravnosti broj 1.

Transportni avion Antonov An-26 vazduhoplovstva Ukrajine.





Prvo dejstvo NATO avijacije po krajiškom sistemu KUB-M izvedeno je 21. novembra 1994. godine. U selu Visuć na vatrenom položaju bila je 1. ssrb. Raspored sredstava baterije predstavljali su idealnu metu za jurišnu avijaciju. Baterija je zaposela položaj 10 dana pre napada. Dan pre napada “zračila” je čak 40-60 minuta. Na RStON su lansirane dve rakete HARM, ali su obe promašile. Potom su usledili napadi vođenim bombama GBU i klasičnim bombama tipa Mk-82 i Mk-83.
………………………………..

Kompletnu analizu, istorijat upotrebe i borbena dejstava raketnog sistema KUB-M na prostoru Republike Srpske Krajine možete pronaći u knjizi “NEBESKI ŠTIT SA ZEMLJE” koju možete poručiti klikom na sliku ispod ili pozivom na telefone 060-528-18-88 i 064-965-11-55: